Trong chăn nuôi, stress là tình trạng gần như không thể tránh khỏi. Những thay đổi như cai sữa, chuyển chuồng, vận chuyển, thay đổi thức ăn hay thời tiết nắng nóng đều có thể khiến vật nuôi bị stress. Điều đáng chú ý là sau mỗi đợt stress, nhiều đàn heo, gia cầm hoặc thủy sản thường xuất hiện các vấn đề về tiêu hóa như tiêu chảy, giảm ăn, hấp thu kém và chậm tăng trọng.
Điều này không phải là ngẫu nhiên. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng stress có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe đường ruột, ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa, hệ vi sinh và khả năng miễn dịch của vật nuôi.
Vậy vì sao stress lại khiến vật nuôi dễ rối loạn tiêu hóa?
Stress là gì?
Stress là phản ứng sinh lý của cơ thể khi vật nuôi phải đối mặt với những yếu tố bất lợi từ môi trường hoặc quá trình chăn nuôi.
Một số nguyên nhân gây stress phổ biến gồm:
- Cai sữa.
- Chuyển chuồng hoặc ghép đàn.
- Vận chuyển.
- Thay đổi khẩu phần ăn.
- Nắng nóng hoặc lạnh kéo dài.
- Mật độ nuôi quá cao.
- Tiếng ồn hoặc thay đổi môi trường sống.
Khi bị stress, cơ thể vật nuôi sẽ ưu tiên duy trì các chức năng sống quan trọng, trong khi hoạt động của hệ tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng.

Stress làm giảm lượng thức ăn tiêu thụ
Một trong những biểu hiện đầu tiên của stress là vật nuôi giảm ăn hoặc bỏ ăn.
Khi lượng thức ăn giảm:
- Nguồn năng lượng cung cấp cho cơ thể bị thiếu hụt.
- Đường ruột hoạt động kém hiệu quả.
- Quá trình tiêu hóa bị gián đoạn.
Nếu tình trạng này kéo dài, vật nuôi sẽ giảm tăng trọng và dễ mắc các bệnh đường tiêu hóa.
Stress ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột
Trong đường ruột luôn tồn tại sự cân bằng giữa:
- Vi khuẩn có lợi.
- Vi khuẩn có hại.
Stress kéo dài có thể làm thay đổi môi trường đường ruột, khiến hệ vi sinh mất cân bằng.
Khi đó:
- Vi khuẩn có lợi giảm.
- Một số vi sinh vật bất lợi có thể phát triển mạnh hơn.
- Nguy cơ rối loạn tiêu hóa tăng lên.
Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tiêu chảy sau cai sữa hoặc sau vận chuyển.

Stress làm giảm khả năng tiêu hóa
Khi cơ thể chịu áp lực, hoạt động của hệ tiêu hóa có xu hướng giảm.
Điều này có thể dẫn đến:
- Giảm tiết enzyme tiêu hóa.
- Thức ăn tiêu hóa không hoàn toàn.
- Giảm khả năng hấp thu dưỡng chất.
Lượng thức ăn chưa được tiêu hóa hết sẽ trở thành nguồn dinh dưỡng cho một số vi sinh vật bất lợi trong đường ruột.
Ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ niêm mạc ruột
Niêm mạc ruột là lớp bảo vệ quan trọng giúp ngăn cản vi khuẩn và độc tố xâm nhập vào cơ thể.
Stress kéo dài có thể ảnh hưởng đến chức năng bảo vệ của lớp niêm mạc này, làm tăng nguy cơ:
- Viêm ruột.
- Rối loạn tiêu hóa.
- Giảm khả năng hấp thu.
Khi niêm mạc ruột bị tổn thương, vật nuôi cũng dễ mắc các bệnh đường tiêu hóa hơn.
Stress làm suy giảm miễn dịch
Khoảng 70% tế bào miễn dịch của cơ thể tập trung tại đường tiêu hóa.
Khi stress kéo dài:
- Khả năng miễn dịch suy giảm.
- Sức đề kháng giảm.
- Vật nuôi dễ bị tác nhân gây bệnh tấn công.
Đây là lý do nhiều bệnh đường ruột thường xuất hiện sau các giai đoạn stress.
Những giai đoạn vật nuôi dễ bị stress nhất
Heo con sau cai sữa
Đây là giai đoạn có nhiều thay đổi cùng lúc:
- Tách mẹ.
- Đổi thức ăn.
- Đổi môi trường sống.
Do đó, nguy cơ tiêu chảy và rối loạn tiêu hóa rất cao.
Chuyển chuồng hoặc ghép đàn
Việc thay đổi môi trường sống khiến vật nuôi cần thời gian thích nghi.
Nếu quản lý không tốt, stress sẽ làm giảm lượng ăn và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
Stress nhiệt
Nắng nóng kéo dài khiến vật nuôi:
- Giảm ăn.
- Uống nhiều nước hơn.
- Giảm hiệu quả tiêu hóa.
- Chậm tăng trọng.
Vận chuyển
Quá trình vận chuyển làm vật nuôi chịu nhiều tác động như:
- Thay đổi nhiệt độ.
- Rung lắc.
- Thiếu nước.
- Tiếng ồn.
Sau vận chuyển, nguy cơ rối loạn tiêu hóa thường tăng lên nếu không được chăm sóc phù hợp.
Làm thế nào để hạn chế rối loạn tiêu hóa do stress?
Người chăn nuôi nên kết hợp nhiều biện pháp quản lý như:
- Chuyển đổi khẩu phần từ từ.
- Cung cấp nước sạch đầy đủ.
- Duy trì mật độ nuôi hợp lý.
- Giữ chuồng trại thông thoáng.
- Hạn chế thay đổi môi trường đột ngột.
- Đảm bảo khẩu phần dinh dưỡng cân đối.
Ngoài ra, việc duy trì môi trường tiêu hóa ổn định cũng là yếu tố quan trọng giúp vật nuôi thích nghi tốt hơn trong các giai đoạn stress.

Vai trò của axit hữu cơ trong giai đoạn stress
Hiện nay, nhiều trang trại sử dụng axit hữu cơ như một giải pháp hỗ trợ sức khỏe đường ruột trong những thời điểm vật nuôi dễ bị stress.
Axit hữu cơ giúp:
- Duy trì pH phù hợp trong đường tiêu hóa.
- Hỗ trợ hoạt động của enzyme tiêu hóa.
- Tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng.
- Góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh có lợi.
- Hỗ trợ giảm nguy cơ rối loạn tiêu hóa.
Cần lưu ý rằng axit hữu cơ không phải là thuốc điều trị stress mà là giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ duy trì sức khỏe đường ruột và nâng cao khả năng thích nghi của vật nuôi.
LACTIC LD – Công thức đa axit hỗ trợ đường ruột khỏe mạnh
LACTIC LD là sản phẩm đa axit được nghiên cứu nhằm hỗ trợ tối ưu môi trường tiêu hóa và nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn.
Thành phần
- Axit formic 20%.
- Axit lactic 20%.
- Axit fumaric 10%.
- Axit phosphoric 6%.
- Axit citric 1%.
Sự kết hợp của nhiều loại axit giúp hỗ trợ toàn diện cho hệ tiêu hóa.
LACTIC LD hỗ trợ vật nuôi như thế nào?
LACTIC LD giúp:
- Tối ưu pH đường tiêu hóa.
- Hỗ trợ tiêu hóa thức ăn.
- Tăng hấp thu dinh dưỡng.
- Góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hệ vi sinh có lợi.
- Hỗ trợ giảm rối loạn tiêu hóa.
- Cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn.
- Góp phần cải thiện FCR.
- Thúc đẩy tăng trưởng.
Sản phẩm phù hợp sử dụng cho:
- Heo con.
- Heo thịt.
- Gia cầm.
- Thủy sản.
Hướng dẫn sử dụng
Trộn đều vào thức ăn:
- Heo con: 1 – 3 kg/tấn thức ăn.
- Heo thịt: 2 – 4 kg/tấn thức ăn.
- Gia cầm: 1 – 3 kg/tấn thức ăn.
- Thủy sản: 1 – 3 kg/tấn thức ăn.
Điều chỉnh liều lượng theo khẩu phần và điều kiện chăn nuôi thực tế.
Kết luận
Stress là một trong những nguyên nhân quan trọng làm gia tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa ở vật nuôi. Thông qua việc làm giảm lượng thức ăn tiêu thụ, ảnh hưởng đến hệ vi sinh, giảm khả năng tiêu hóa và suy giảm miễn dịch, stress có thể khiến vật nuôi dễ mắc các bệnh đường ruột, làm tăng chi phí điều trị và giảm hiệu quả chăn nuôi.
Để hạn chế những tác động này, người chăn nuôi cần quản lý tốt các giai đoạn dễ phát sinh stress, đồng thời duy trì sức khỏe đường ruột bằng chế độ dinh dưỡng hợp lý và các giải pháp hỗ trợ như LACTIC LD. Việc chủ động chăm sóc đường ruột không chỉ giúp vật nuôi thích nghi tốt hơn mà còn góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

