Kiểm tra chuồng thường xuyên nhưng vẫn không phát hiện mạt gà? Đây là tình huống có thể xảy ra tại nhiều trang trại, đặc biệt là những nơi sử dụng hệ thống lồng nuôi có nhiều chi tiết và mối nối.
Nguyên nhân là mạt đỏ gà (Dermanyssus gallinae) có tập tính trú ẩn trong các khe, kẽ của chuồng vào ban ngày và chủ yếu tìm đến gà để hút máu vào ban đêm. Vì vậy, nếu chỉ quan sát trên cơ thể gà hoặc những bề mặt dễ nhìn thấy, người chăn nuôi có thể bỏ sót các vị trí đang có mạt.
Dưới đây là 7 vị trí dễ bị bỏ qua khi kiểm tra mạt gà trong chuồng nuôi mà bà con nên chú ý.
1. Mối nối giữa các thanh lồng
Các điểm tiếp giáp giữa hai thanh kim loại, vị trí bắt vít hoặc mối nối của khung lồng thường tạo ra những khoảng trống nhỏ.
Đây là nơi mạt đỏ có thể trú ẩn mà người nuôi khó phát hiện khi quan sát từ bên ngoài.
Đặc biệt, với những hệ thống chuồng đã sử dụng lâu năm, các khe hở và vị trí tiếp giáp phức tạp có thể tạo thêm nơi trú ẩn cho mạt.
Cách kiểm tra: Dùng đèn pin quan sát kỹ các mối nối, điểm bắt vít và khe tiếp giáp giữa các bộ phận của lồng.

2. Mặt dưới của cầu đậu và giá đỡ
Khi kiểm tra cầu đậu, người chăn nuôi thường chú ý đến bề mặt phía trên mà quên quan sát mặt dưới hoặc vị trí tiếp xúc với giá đỡ.
Trong khi đó, đây lại là những khu vực gần nơi gà nghỉ, có thể thuận lợi cho mạt đỏ trú ẩn và tiếp cận vật chủ vào ban đêm.
Cách kiểm tra: Quan sát cả mặt dưới cầu đậu, điểm tiếp xúc với khung chuồng và những khe nhỏ quanh giá đỡ.
3. Các góc khuất bên trong ổ đẻ
Ổ đẻ là khu vực cần đặc biệt quan tâm tại các trang trại gà đẻ.
Không chỉ những vị trí dễ nhìn thấy, mạt đỏ còn có thể trú trong các khe quanh ổ, mặt dưới hoặc những khoảng trống giữa ổ đẻ và khung chuồng.
Nếu chỉ kiểm tra bề mặt bên trong ổ, người nuôi có thể bỏ qua những vị trí này.
Cách kiểm tra: Kiểm tra các góc ổ, khe nối, mặt dưới và khu vực tiếp giáp giữa ổ đẻ với hệ thống chuồng.
4. Khu vực quanh hệ thống thu trứng
Ở những trang trại sử dụng hệ thống thu trứng tự động, các giá đỡ, mối nối và khoảng trống quanh băng tải cũng là những vị trí cần kiểm tra.
Đặc biệt, các bộ phận nằm gần lồng nuôi hoặc ổ đẻ có thể tạo ra những nơi trú ẩn khó quan sát.
Tuy nhiên, không phải mọi vị trí trên hệ thống thu trứng đều có mạt. Người nuôi nên ưu tiên những khu vực có khe hẹp, ít được vệ sinh hoặc từng phát hiện mạt trước đó.
Cách kiểm tra: Quan sát các điểm tiếp giáp giữa băng tải, giá đỡ và khung chuồng khi thiết bị đã dừng và bảo đảm an toàn.
5. Mặt sau và mặt dưới của thiết bị trong chuồng
Một số thiết bị chăn nuôi có bề mặt phía trước dễ vệ sinh nhưng mặt sau hoặc mặt dưới lại khó tiếp cận.
Những khoảng trống giữa thiết bị và khung chuồng có thể trở thành nơi trú ẩn của mạt đỏ, đặc biệt khi nằm gần vị trí gà thường xuyên nghỉ ngơi.
Cách kiểm tra: Chú ý các khoảng hẹp phía sau thiết bị, mặt dưới và những vị trí tiếp giáp với kết cấu chuồng. Không tự ý tháo thiết bị khi chưa bảo đảm an toàn.
6. Khe nứt trên tường và các vị trí tiếp giáp
Không chỉ xuất hiện trong lồng nuôi, mạt đỏ còn có thể trú ẩn tại những khe nứt hoặc khoảng trống trong kết cấu chuồng.
Các vị trí tiếp giáp giữa tường và thiết bị, giữa những tấm vật liệu hoặc quanh các chi tiết cố định đều đáng chú ý.
Đặc biệt, những khe nằm gần nơi gà nghỉ có thể trở thành điểm trú ẩn thuận lợi.
Cách kiểm tra: Dùng đèn pin quan sát các vết nứt, khe hở và góc khuất, nhất là những khu vực trước đây từng phát hiện mạt.

7. Những dãy chuồng ít được kiểm tra
Đây không phải một vị trí trú ẩn cụ thể nhưng lại là khu vực rất dễ bị bỏ sót trong quá trình giám sát.
Tại các trang trại có nhiều dãy chuồng, người nuôi đôi khi chỉ kiểm tra những khu vực dễ tiếp cận hoặc nơi đã từng phát hiện mạt.
Tuy nhiên, mạt đỏ có thể phân bố không đồng đều trong cùng một trang trại. Không phát hiện mạt ở một dãy chuồng chưa có nghĩa những dãy khác cũng không có.
Cách kiểm tra: Lựa chọn nhiều điểm đại diện ở các dãy chuồng, đồng thời tăng cường theo dõi những khu vực có nguy cơ cao.
Vì sao kiểm tra nhiều lần vẫn có thể bỏ sót mạt gà?
Nguyên nhân chủ yếu là mạt đỏ dành phần lớn thời gian ngoài cơ thể gà và thường trú trong những vị trí kín.
Ngoài ra, khả năng phát hiện còn phụ thuộc vào mật độ mạt, thời điểm kiểm tra và phương pháp quan sát.
Khi mật độ mạt còn thấp, việc tìm kiếm bằng mắt thường có thể gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào một lần kiểm tra để kết luận chuồng hoàn toàn không có mạt.
Người chăn nuôi có thể kết hợp kiểm tra ban đêm, quan sát các khe trú ẩn và sử dụng bẫy giám sát mạt phù hợp để theo dõi tình trạng trong chuồng.
Phát hiện mạt gà trong chuồng cần làm gì?
Khi phát hiện mạt đỏ, người chăn nuôi nên ghi nhận vị trí xuất hiện, kiểm tra các khu vực lân cận và đánh giá phạm vi nhiễm mạt.
Bên cạnh vệ sinh chuồng trại và theo dõi định kỳ, cần lựa chọn giải pháp kiểm soát phù hợp với tình trạng thực tế của đàn.
FLULA ORAL chứa hoạt chất Fluralaner 10 mg/ml, được sử dụng qua nước uống để kiểm soát mạt trên đàn gà.
Theo hướng dẫn sản phẩm, liều sử dụng là 0,5 mg Fluralaner/kg thể trọng, tương đương 1 ml FLULA ORAL/20 kg thể trọng, sử dụng 2 lần, cách nhau 7 ngày.
Fluralaner được hấp thu vào cơ thể gà. Khi mạt nhạy cảm hút máu từ gà đã được điều trị, chúng tiếp xúc với hoạt chất, qua đó giúp kiểm soát quần thể mạt.
Việc sử dụng cần tuân thủ đúng hướng dẫn trên nhãn sản phẩm và kết hợp tiếp tục giám sát tình trạng mạt trong chuồng.

Kết luận
Kiểm tra mạt gà trong chuồng không chỉ là quan sát trên cơ thể gà mà còn phải tìm đúng những vị trí mạt thường trú ẩn.
Mối nối lồng, mặt dưới cầu đậu, góc khuất ổ đẻ, hệ thống thu trứng, mặt sau thiết bị, khe nứt và những dãy chuồng ít được kiểm tra đều là các khu vực dễ bị bỏ sót.
Việc kiểm tra đầy đủ, theo dõi định kỳ và ghi nhận những vị trí phát hiện mạt sẽ giúp người chăn nuôi đánh giá tình trạng mạt trong trại chính xác hơn, từ đó chủ động lựa chọn biện pháp kiểm soát phù hợp.
